Education/การศึกษาUncategorized

คุณธรรม จริยธรรม สำหรับครูและออกสอบบ่อย

    คุณธรรม จริยธรรม นั้นเป็นสิ่งสำคัญยิ่งต่อหลักในการดำรงชีวิตไม่ว่าอาชีพไหนก็ตาม ค่อยเป็นเครื่องมือเตือนใจหรือหลักการทำงานอยู่บนศิลธรรมอันดีงาม ตลอดจนเป็นสิ่งที่ใช้ยึดเหนี่ยวจิตใจคนได้

ความหมาย

      • คุณธรรม คือ น. สภาพคุณงามความดี (บัณฑิตยสถาน)
      • จริยธรรม คือ น. ธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ, ศีลธรรม, กฎศีลธรรม (บัณฑิตยสถาน)

สรุปง่ายๆก็คือ    คุณธรรม คิดดี      จริยธรรม ทำดี   (จำให้ได้(คุณคิด ฉันทำ))

    โดยเราจะแบ่งระดับความง่าย ยาก  วิธีการนำไปใช้ ต้องรู้ว่าหลักธรรมใด ใช้สำหรับอะไร เช่น  การที่ครูโมโหจึงตีเด็ก แสดงว่า ครูไม่มีคุณธรรมข้อใด  ตอบ ขันติโสรัจจะ   โดยเราจะพยายามทำให้จำง่าย ดังนั้นลายละเอียดจึงต้องตามอ่านอีกครั้ง


ระดับ 1


  • ขันติโสรัจจะ   (ธรรมอันทำให้งาม) ทำได้กิริยาดี

ขันติ       อดทน

โสรัจจะ    ความสงบเหงี่ยม


  • ธรรมโลกบาล  (ธรรมคุ้มครองโลก) ถ้าทุกคนทำได้โลกจะน่าอยู่

หิริ         ความละอายในตนเอง

โอตัปปะ    ความเกรงกลัวต่อบาป


  • สติสัมปชัญญะ (ทำอำนวยประโยชน์แก่ผู้ปฏิบัติ)

สติ            ความระลึกได้ (คิดได้)

สัมปชัญญะ   ความรู้ตัว (รู้ตัวว่ากำลังทำอะไร)


  • ไตรสิกขา

ศิล      ทำให้กายสะอาด

สมาธิ    ทำให้ใจสงบ

ปัญญา  ทำให้ใจสว่าง (รู้ถูก ผิด)


  • ไตรลักษณ์  (ลักษณะสามัญทั่วไป)

อนิจจา  ความไม่เที่ยง

ทุกขตา  ความเป็นทุกข์

อนัตตา  ความไม่ใช่ตัวตน


ระดับ 2


  • พรหมวิหาร 4 (ธรรมของผู้เป็นใหญ่)

เมตตา    คิดอยากให้ผู้อื่นมีความสุข (นามธรรม:แค่คิด)

กรุณา    ช่วยให้ผู้อื่นพ้นทุกข์(รูปธรรม:ลงมือทำ)

มุทิตา     ความยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดี

อุเบกขา   ทำใจเป็นกลาง(การวางเฉย)


  • อริยสัจ 4  (ความจริงอันประเสริฐ) (หลักธรรมใกล้เคียงทางวิทยาศาสตร์)

ทุกข์     ความจริงว่าด้วยทุกข์

สมุทัย   ความจริงว่าด้วยเหตุแห่งทุกข์

นิโรธ     ความจริงว่าด้วยความดับทุกข์

มรรค    ความจริงว่าด้วยหนทางแห่งการดับทุกข์

ซึ่งหลักการทางวิทยาศาสตร์ 5 ขั้น ได้แก่ ปัญหา  สมมติฐาน  ทดลอง  วิเคราะห์  การสรุปผล


  • อิทธบาท 4 (ธรรมแห่งความสำเร็จ)

ฉันทะ   ความรัก  พอใจ

วิริยะ    ความเพียรพยายาม

จิตตะ   ความแน่วแน่ ตั้งใจ ใส่ใจ

วิมังสา  การไตร่ตรองหาเหตุผล




  • ฆราวาสธรรม 4 (ธรรมของผู้ครองเรือน)

สัจจะ  ซื่อสัตย์

ทมะ  ข่มใจ

ขันติ  อดทน

จาคะ เสียสละ


  • สังคหวัตถุ 4 (ธรรมครองใจคน)

ทาน            การเสียสละช่วยผู้อื่น

ปิยวาจา        เจรจาด้วยถ้อยคำไพเราะ

อัตถจริยา      ประพฤติในสิ่งที่เป็นประโยชน์

สมานนัตตตา  วางตนให้เหมาะสม


  • อคติ 4 (ความลำเอียงเพรา….)

ฉันทาคติ  ลำเอียงเพราะรัก

โทสาคติ   ลำเอียงเพราะโกรธ

โมหาคติ   ลำเอียงเพราะเขลา

ภยาคติ    ลำเอียงเพราะกลัว


  • อธิฐานธรรม 4  (ธรรมนำจิตใจ)

ปัญญา  รู้ในสิ่งที่ควรรู้

สัจจะ     รักษาสัจจะ

จาคะ     สลัดความกลัว

อุปสมะ   การสงบใจ


ระดับ 3


  • กัลยาณมิตรธรรม 7   (ธรรมที่เป็นมิตรที่ดี หรือครูที่ดี)

1.ปิโย      น่ารัก

2.ครุ       หนักแน่น

3.ภาวนีโย  น่ายกย่อง

4.วัตตา    รู้จักพูด

5.วจนักขโม  อดทนต่อคำพูด

6.คัมภีรัญจะ กถังกัตตา    ว่าเรื่องยากให้เข้าใจง่าย

7.โน จักฏฐาเน นิโยชเย      ไม่แนะนำเรื่องเหลวไหล


  • สัปปุริสธรรม 7 (ธรรมของคนดี  เกี่ยวกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง)

1.ธัมมัญญุตา   รู้จักเหตุ

2.อัตถัญญุตา   รู้จักผล

3.อัตตัญญุตา   รู้จักตน

4.มัตตัญญุตา   รู้จักประมาณ  (**พอเพียง)

5.กาลัญญุตา    รู้จักกาล

6.บริสัญญุตา    รู้จักชุมชน

7.บุคคลโรปรัชญาญุตา  รู้จักบุคคล


  • ทิศ 6 (การปฏิบัติต่อผู้มีพระคุณ)

1.ปุรัตถิมทิส   ทิศเบื้องหน้า บิดา มารดา ผู้มีพระคุณ

2.ทักขิณทิศ   ทิศเบื้องขวา ครูบาอาจารย์

3.ปัจฉิมทิส    ทิศเบื้องหลัง ครอบครัว สามี ภรรยา ลูก

4.อุตตรทิส    ทิศเบื้องซ้าย มิตรสหาย

5.อุปริมทิส    ทิศเบื้องบน พระสงฆ์ สมณพราหมณ์

6.เหฏฐิมทิส   ทิศเบื้องล้าง  ลูกจ้าง บริวาร


  • ทศพิธราชธรรม 10 ประกาศ  (ธรรมของผู้ครองเมือง)

1.ทาน  การให้

2.ศิล  สำรวม

3.บริจาค  การให้

4.อาชวะ  ซื่อตรง

5.มัทวะ อ่อนโยน

6.ตบะ  ความเพียร

7.อโกรธะ  ความไม่โกรธ

8.อวิหิงสา ไม่เบียดเบียน

9.ขันติ  อดทน

10.อวิโรธนะ ไม่ประพฤติผิดธรรม


    เมื่ออ่านทำความเข้าใจแล้ว อย่าลืมมาฟังทบทวนหลายๆ ครั้ง รับรองจำได้แน่

https://www.youtube.com/watch?v=NcPmFkWk4RU

หลักธรรมมีอีกมากมาย คัดมาเฉพาะที่เจอบ่อย หากสนใจหลักธรรมอื่นลองค้นดูนะครับ

admin

-Completed Bachelor of Computer Science At Nareasuan Universit (2015) -I'm a teacher in Phitsanulok

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button