Nonstopnu

Experience and Sharing

คุณธรรม จริยธรรม สำหรับครูและออกสอบบ่อย

    คุณธรรม จริยธรรม นั้นเป็นสิ่งสำคัญยิ่งต่อหลักในการดำรงชีวิตไม่ว่าอาชีพไหนก็ตาม ค่อยเป็นเครื่องมือเตือนใจหรือหลักการทำงานอยู่บนศิลธรรมอันดีงาม ตลอดจนเป็นสิ่งที่ใช้ยึดเหนี่ยวจิตใจคนได้

ความหมาย

      • คุณธรรม คือ น. สภาพคุณงามความดี (บัณฑิตยสถาน)
      • จริยธรรม คือ น. ธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ, ศีลธรรม, กฎศีลธรรม (บัณฑิตยสถาน)

สรุปง่ายๆก็คือ    คุณธรรม คิดดี      จริยธรรม ทำดี   (จำให้ได้(คุณคิด ฉันทำ))

    โดยเราจะแบ่งระดับความง่าย ยาก  วิธีการนำไปใช้ ต้องรู้ว่าหลักธรรมใด ใช้สำหรับอะไร เช่น  การที่ครูโมโหจึงตีเด็ก แสดงว่า ครูไม่มีคุณธรรมข้อใด  ตอบ ขันติโสรัจจะ   โดยเราจะพยายามทำให้จำง่าย ดังนั้นลายละเอียดจึงต้องตามอ่านอีกครั้ง


ระดับ 1


  • ขันติโสรัจจะ   (ธรรมอันทำให้งาม) ทำได้กิริยาดี

ขันติ       อดทน

โสรัจจะ    ความสงบเหงี่ยม


  • ธรรมโลกบาล  (ธรรมคุ้มครองโลก) ถ้าทุกคนทำได้โลกจะน่าอยู่

หิริ         ความละอายในตนเอง

โอตัปปะ    ความเกรงกลัวต่อบาป


  • สติสัมปชัญญะ (ทำอำนวยประโยชน์แก่ผู้ปฏิบัติ)

สติ            ความระลึกได้ (คิดได้)

สัมปชัญญะ   ความรู้ตัว (รู้ตัวว่ากำลังทำอะไร)


  • ไตรสิกขา

ศิล      ทำให้กายสะอาด

สมาธิ    ทำให้ใจสงบ

ปัญญา  ทำให้ใจสว่าง (รู้ถูก ผิด)


  • ไตรลักษณ์  (ลักษณะสามัญทั่วไป)

อนิจจา  ความไม่เที่ยง

ทุกขตา  ความเป็นทุกข์

อนัตตา  ความไม่ใช่ตัวตน


ระดับ 2


  • พรหมวิหาร 4 (ธรรมของผู้เป็นใหญ่)

เมตตา    คิดอยากให้ผู้อื่นมีความสุข (นามธรรม:แค่คิด)

กรุณา    ช่วยให้ผู้อื่นพ้นทุกข์(รูปธรรม:ลงมือทำ)

มุทิตา     ความยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดี

อุเบกขา   ทำใจเป็นกลาง(การวางเฉย)


  • อริยสัจ 4  (ความจริงอันประเสริฐ) (หลักธรรมใกล้เคียงทางวิทยาศาสตร์)

ทุกข์     ความจริงว่าด้วยทุกข์

สมุทัย   ความจริงว่าด้วยเหตุแห่งทุกข์

นิโรธ     ความจริงว่าด้วยความดับทุกข์

มรรค    ความจริงว่าด้วยหนทางแห่งการดับทุกข์

ซึ่งหลักการทางวิทยาศาสตร์ 5 ขั้น ได้แก่ ปัญหา  สมมติฐาน  ทดลอง  วิเคราะห์  การสรุปผล


  • อิทธบาท 4 (ธรรมแห่งความสำเร็จ)

ฉันทะ   ความรัก  พอใจ

วิริยะ    ความเพียรพยายาม

จิตตะ   ความแน่วแน่ ตั้งใจ ใส่ใจ

วิมังสา  การไตร่ตรองหาเหตุผล




  • ฆราวาสธรรม 4 (ธรรมของผู้ครองเรือน)

สัจจะ  ซื่อสัตย์

ทมะ  ข่มใจ

ขันติ  อดทน

จาคะ เสียสละ


  • สังคหวัตถุ 4 (ธรรมครองใจคน)

ทาน            การเสียสละช่วยผู้อื่น

ปิยวาจา        เจรจาด้วยถ้อยคำไพเราะ

อัตถจริยา      ประพฤติในสิ่งที่เป็นประโยชน์

สมานนัตตตา  วางตนให้เหมาะสม


  • อคติ 4 (ความลำเอียงเพรา….)

ฉันทาคติ  ลำเอียงเพราะรัก

โทสาคติ   ลำเอียงเพราะโกรธ

โมหาคติ   ลำเอียงเพราะเขลา

ภยาคติ    ลำเอียงเพราะกลัว


  • อธิฐานธรรม 4  (ธรรมนำจิตใจ)

ปัญญา  รู้ในสิ่งที่ควรรู้

สัจจะ     รักษาสัจจะ

จาคะ     สลัดความกลัว

อุปสมะ   การสงบใจ


ระดับ 3


  • กัลยาณมิตรธรรม 7   (ธรรมที่เป็นมิตรที่ดี หรือครูที่ดี)

1.ปิโย      น่ารัก

2.ครุ       หนักแน่น

3.ภาวนีโย  น่ายกย่อง

4.วัตตา    รู้จักพูด

5.วจนักขโม  อดทนต่อคำพูด

6.คัมภีรัญจะ กถังกัตตา    ว่าเรื่องยากให้เข้าใจง่าย

7.โน จักฏฐาเน นิโยชเย      ไม่แนะนำเรื่องเหลวไหล


  • สัปปุริสธรรม 7 (ธรรมของคนดี  เกี่ยวกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง)

1.ธัมมัญญุตา   รู้จักเหตุ

2.อัตถัญญุตา   รู้จักผล

3.อัตตัญญุตา   รู้จักตน

4.มัตตัญญุตา   รู้จักประมาณ  (**พอเพียง)

5.กาลัญญุตา    รู้จักกาล

6.บริสัญญุตา    รู้จักชุมชน

7.บุคคลโรปรัชญาญุตา  รู้จักบุคคล


  • ทิศ 6 (การปฏิบัติต่อผู้มีพระคุณ)

1.ปุรัตถิมทิส   ทิศเบื้องหน้า บิดา มารดา ผู้มีพระคุณ

2.ทักขิณทิศ   ทิศเบื้องขวา ครูบาอาจารย์

3.ปัจฉิมทิส    ทิศเบื้องหลัง ครอบครัว สามี ภรรยา ลูก

4.อุตตรทิส    ทิศเบื้องซ้าย มิตรสหาย

5.อุปริมทิส    ทิศเบื้องบน พระสงฆ์ สมณพราหมณ์

6.เหฏฐิมทิส   ทิศเบื้องล้าง  ลูกจ้าง บริวาร


  • ทศพิธราชธรรม 10 ประกาศ  (ธรรมของผู้ครองเมือง)

1.ทาน  การให้

2.ศิล  สำรวม

3.บริจาค  การให้

4.อาชวะ  ซื่อตรง

5.มัทวะ อ่อนโยน

6.ตบะ  ความเพียร

7.อโกรธะ  ความไม่โกรธ

8.อวิหิงสา ไม่เบียดเบียน

9.ขันติ  อดทน

10.อวิโรธนะ ไม่ประพฤติผิดธรรม


    เมื่ออ่านทำความเข้าใจแล้ว อย่าลืมมาฟังทบทวนหลายๆ ครั้ง รับรองจำได้แน่

หลักธรรมมีอีกมากมาย คัดมาเฉพาะที่เจอบ่อย หากสนใจหลักธรรมอื่นลองค้นดูนะครับ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Connect

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial